Στην Ελλάδα δεν διαθέτουμε από εθνικούς φορείς επικαιροποιημένες προβολές του πληθυσμού, βάσει τεκμηριωμένων εναλλακτικών σεναρίων, για τις αμέσως επόμενες δεκαετίες. Οι τελευταίες (πρωτόλειες) προβολές της ΕΛΣΤΑΤ χρονολογούνται από το 2007 ενώ αυτές του Εργαστήριου Δημογραφικών και Κοινωνικών Ερευνών για λογαριασμό της Διανέοσις από το 2016. Διαθέτουμε φυσικά πρόσφατες προβολές από διεθνούς οργανισμούς (Eurostat- EUROPO 2023 και UNPP, 2024) που εν μέρει μόνον καλύπτουν τις εξειδικευμένες ανάγκες μας, καθώς οι οργανισμοί αυτοί που ετοιμάζουν προβολές για πλήθος χωρών δεν δύνανται από την φύση τους να εργασθούν συστηματικά και σε βάθος αναπτύσσοντας εναλλακτικές τεκμηριωμένες υποθέσεις εργασίας και σενάρια για τον πληθυσμό κάθε χώρας. Το κενό αυτό καλούνται να καλύψουν οι προβολές σε εθνικό επίπεδο που ζητήθηκαν από την Διανέοσις στο Ινστιτούτο Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών (ΙΔΕΜ).
Στην παρούσα άσκηση, ελήφθη στην εκκίνηση ο εκτιμώμενος από την ΕΛΣΤΑΤ πληθυσμός ανά φύλο και μονοετείς ηλικιακές ομάδες την 1/1/2023. Η επιλεγείσα προβολική περίοδος είναι τριακονταετής, και ως εκ τούτου το τέλος της είναι η 1/1/2053. Το επιλεγέν βήμα είναι πενταετές, και επομένως οι προβλέψεις δίδονται συνήθως διαδοχικά για τις τομές 1/1/2028, 1/1/2033, 1/1/2038,…, 1/1/2053. Για την δημιουργία των απαιτούμενων σεναρίων στηριχτήκαμε στα συμπεράσματα πρότερων αναλύσεών μας για την εξέλιξη της γονιμότητας και της θνησιμότητας στη χώρα μας καθώς και σε κάποιες βασικές υποθέσεις για τις περιρρέουσες γενικότερες κοινωνικο–οικονομικές εξελίξεις που επηρεάζουν την αναπαραγωγή, τόσο στην Ελλάδα όσο και σε άλλες ανεπτυγμένες χώρες.
Τα τέσσερα (4) σενάρια που δημιουργήσαμε διαφοροποιούνται μόνον από τις υποθέσεις για την μέλλουσα εξέλιξη της γονιμότητας καθώς σε όλα η εξέλιξη της θνησιμότητας παραμένει η ίδια. Ειδικότερα για την συνιστώσα «θνησιμότητα» υιοθετείται ένα σχετικά αισιόδοξο σενάριο αύξησης των προσδόκιμων ζωής (+5,0 έτη για τους άνδρες και +3,8 έτη για τις γυναίκες στη γέννηση και +3,7 και +2.9 έτη αντίστοιχα στα 65 έτη), σενάριο που με δεδομένη και την υπερβάλλουσα θνησιμότητα των ηλικιωμένων την περίοδο της πανδημίας, οδηγεί σε μια περιορισμένη αύξηση του αριθμού των αναμενόμενων θανάτων την επόμενη τριακονταετία. Η επιλογή ενός κοινού σεναρίου θνησιμότητας έγινε για δυο βασικούς λογούς: α) η παράμετρος αυτή, με βάση την υφιστάμενη κατανομή του πληθυσμού, λαμβάνοντάς υπόψη και την εμπειρία από υφιστάμενες προβολές των διεθνών οργανισμών ελάχιστα θα επηρέαζε τις αμέσως επόμενες δεκαετίες το πλήθος των μεγάλων ηλικιακών ομάδων, τον συνολικό πληθυσμό και τα φυσικά ισοζύγια μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 2050, και 2) ως εκ τούτου ο διπλασιασμός των σεναρίων (από 4 σε 8) εάν για τα κάθε ένα από αυτά λαμβάναμε επιπλέον δυο σενάρια εξέλιξης της θνησιμότητας («υψηλό» και «χαμηλό») ελάχιστα θα συνεισέφερε στα βασικά ερωτήματα στα οποία απαντά η παρούσα άσκηση προβολών, ήτοι 1) πως θα επηρεάσει η εξέλιξη της γονιμότητας το συνολικό μέγεθος και την κατά ηλικία κατανομή του πληθυσμού στη χώρα μας τις αμέσως επόμενες δεκαετίες, και 2) εμμέσως, ποιος ρόλος των μεταναστευτικών ισοζυγιών – της καθαρής δηλαδή μετανάστευσης -, εάν κριθεί, ότι αυτή είναι αναγκαία, για την επιβράδυνση της μείωσης τόσο του συνολικού πληθυσμού και των κρίσιμων ηλικιακών του ομάδων (κυρίως των 20-64 ετών) όσο και της γήρανσής του (του ειδικού δηλαδή βάρους (%) των 65 ετών και άνω στον συνολικό πληθυσμό).